Had vanochtend een lange discussie c.q. gesprek met een verpleegkundige. Hij is de personificatie van de rehabilitatiegedachte op mijn afdeling, en bij hem betekent rehabiliteren/resocialiseren dat je geschopt wordt om dingen op te pakken waarvoor je niet gemotiveerd bent en waarvan je niet weet wat je ermee moet. Hij was me dus vreselijk aan het pushen om naar de activiteitentherapie te gaan, terwijl ik erg slecht geslapen had vannacht, er de afspraak is dat ik zelf bepaal of ik ga (en gisteren was ik uit eigen beweging gegaan en baalde dat de therapeut dacht dat ik alleen koffie kwam drinken terwijl ik iets wilde doen) en ik toch niks nuttigs zou doen als ik in deze toestand ging. Ik ben uiteindelijk gegaan en na veertig minuten koffie leuten en een beetje oude werkstukken van mij bekijken, weer naar de afdeling teruggegaan. De verpleegkundige was nog pissig dat ik niet het hele uur was gegaan ook.
Er zijn plannen om me naar een resocialisatieafdeling over te plaatsen. Ik heb voorlopig ermee ingestemd, maar wil wel heel duidelijk weten wat resocialiseren volgens die afdeling dan inhoudt. De verpleegkundige van vanochtend hield een verhaal over koken en schoonmaken, want ik moest volgens hem de zelfredzaamheid die ik had wel benutten. Voor de duidelijkheid: ik heb op het trainingshuis geleerd mijn appartement schoon te maken en een aantal recepten, die speciaal voor mij zijn aangepast, te koken. Ik kan deze vaardigheid tot op zekere hoogte generaliseren naar mijn hok – hiermee bedoel ik de puur praktische vaardigheid, niet de vraag of ik het aankon. Zo kan ik mijn wc schoonmaken, want een wc is een wc. Echter niet mijn badkamer, want mijn badkamer op mijn hok heeft een heel irritant randje rond de douche waardoor het onmogelijk is te dweilen zoals ik dat op het trainingshuis deed en er staat een wasmachine, waarvan ik geen idee heb hoe ik die schoon zou moeten maken. Ik kan stofzuigen als ik bijvoorbeeld geknoeid heb met koffie, omdat ik de basistechniek van het bedienen van een stofzuiger beheers, maar ik kan niet systematisch mijn hele huis stofzuigen, omdat ik hier (nog) geen systeem voor had. Eenzelfde redenatie zal gelden voor het toepassen van deze vaardigheid op de reso, waar je geacht wordt je eigen kamer schoon te houden (hier hebben we een schoonmaakster). Voor zover ik dat aankan op een bepaald moment, wil ik die vaardigheid oppakken. Maar ik ga geen uitgebreid nieuw systeem aanleren waar ik op lange termijn toch niks aan heb. En wat betreft koken: de verpleegkundige wilde mij in een kookgroep laten deelnemen, maar het is volstrekt zinloos mij in groepsverband te leren koken: ik kan niet zien wat er gedaan moet worden, de instructies zijn niet gedetailleerd genoeg voor mij, en/of ik raak overprikkeld door de groep en moet daardoor halverwege afhaken.
Maar ik ergerde me nog niet eens zozeer aan het feit dat de verpleegkundige wilde dat ik leerde schoonmaken en koken terwijl ik dat al kan. Meer aan de manier waarop hij voor mij bepaalde wat mijn resocialisatiedoelen zouden moeten zijn. Dat ik ze überhaupt moest hebben. Tot voor enkele dagen was ik niet van plan iets wat ook maar in de verste verte op resocialiseren leek te gaan doen anders dan dat wat strikt noodzakelijk is om mijn veiligheid en de orde in de maatschappij te waarborgen, voordat ik een vervolgplek had. Nu het er echter naar uitziet dat het nog wel jaren kan duren, ben ik het met de meeste verpleegkundigen eens dat ik niet al die tijd op mijn “luie” reet kan gaan zitten. Maar als ik iets wil oppakken, bedoel ik zelf meer dagactiviteiten. En onder het mom dat je eerst structuur moet opbouwen voordat je een dagbesteding kunt beginnen, kan het dan best wezen dat de verpleegkundige me naar therapie wil hebben – ervan uitgaande dat ik ook niks aan dagbesteding zou doen als ik nu al niet eens naar therapie ga. In zekere zin heeft hij daarin gelijk, in dat het toch niet gaat werken als ik nu “gewoon” een dagbesteding oppak en wel zal zien of ik er misschien over drie maanden net gewend ben en dan naar een woonvorm in Apeldoorn waar ik voor op de wachtlijst sta, moet. En zo’n cirkel kan jaren duren, als je gemiddeld misschien een maand van tevoren te horen krijgt wanneer er een plek vrij komt. Geef mij het keiharde antwoord dat het nog jaren zal duren en ik pak morgen dagbesteding op. Geef mij het antwoord dat er over drie maanden plek is, en ik besluit dat ik het dan niet de moeite vind dagbesteding op te pakken en dat ik de tijd liever besteed aan het regelen van mobiliteitstraining in de betreffende stad, het aanvragen van een geldige indicatie, het kennismaken met de medewerkers en het fine-tunen van mijn crisissignaleringsplan en afspraken over begeleiding. Maar er is geen antwoord en dat creëert voor mij een enorme onrust.
De verpleegkundige beweerde dat ik mijn capaciteiten en het gebrek daaraan onnodig afhankelijk maakte van de omstandigheden – waar ik geen invloed op heb -, omdat ik beweerde dat ik op mijn hok niet kon wat ik op het trainingshuis kon (en sommige dingen, de vaatwasser inruimen bijvoorbeeld, overigens op de afdeling wel kan en op het trainingshuis niet), en dat het niet de eerste keer is dat ik in een nieuwe omgeving heel andere dingen wel en niet kan, en dat ik daaraan schijnbaar onterecht de conclusie verbond dat ik niet wist welke capaciteiten ik heb. Ik snap het als hij bedoelde dat mijn hok niks gedaan heeft – alhoewel hij begon de begeleiding de schuld te geven. Als er iets of iemand verantwoordelijk is voor mijn crisis een halfjaar terug, ben ik het zelf. Hij zal ook best gelijk hebben dat mijn basiscapaciteiten niet ineens verdwenen zijn omdat ik in andere omstandigheden ben beland. Maar welke capaciteiten bedoel je dan?: de capaciteiten die ik had op het moment dat het het best met me ging op het trainiingshuis (wat best veel was, maar voor een korte periode), de capaciteiten die ik had eind oktober op mijn hok (wat ik toen kon, kan ik altijd, maar het is nogal weinig), het gemiddelde daarvan, de capaciteiten die ik op de afdeling heb laten zien, de capaciteiten die ik claim praktisch gezien te hebben, de capaciteiten die andere hulpverleners claimen dat ik heb, of de capaciteiten die iemand met het predikaat “stabiel” behoort te hebben? Hij weet mijn ervaring dat capaciteiten varieerden naar gelang de omstandigheden, aan afhankelijkheid van hulpverleners, maar een hulpverlener die vindt dat iets komt door afhankelijkheid van hulpverleners, is een contradictio in terminis. En trouwens: zo vreemd is het helemaal niet dat je onder stress niet alles kunt wat je in een normale toestand kunt. En dan komen we op het punt wat een andere verpleegkundige me een paar dagen geleden al zei, en waar ik bij zwoer toen ik net opgenomen zat: als je je kut voelt, wordt het alleen maar erger als je in je nest gaat meuren.
Maar als ik dan iets wil of moet oppakken om uit de cirkel van stress en piekeren en gebrek aan energie en niets doen en nog meer piekeren en nog minder energie te komen, waaorm moet dat dan per se zoiets zijn wat alleen maar energie van me vraagt, zoals schoonmaken (dat zou me energie moeten geven omdat het me voldoening zou moeten geven, maar mij doet het niks), of iets waarbij ik eigenlijk helemaal niets doe, zoals koffie drinken bij de therapie (of ik nou op de afdeling koffie drink, of bij therapie, maakt niks uit)? Uiteindelijk kon de verpleegkundige daar wel inkomen, en vroeg mij eerst tien en later vier dingen te noemen die ik leuk vond om te doen. Ik kwam tot 3 1/2 geloof ik, want wandelen telde maar half omdat ik dat niet altijd leuk vind (wat voornamelijk een kwestie is van niet in mijn eentje zomaar ergens gaan wandelen). Ik wil best weer dingen oppakken, maar iemand anders hoeft niet voor mij te bepalen wat dat – in mijn huidige situatie – moet zijn.
