Archief voor Opvoeding en onderwijs
Praktisch Pedagogische Gezinsbegeleiding
Achtergrond
Ouders met kinderen met een verstandelijke handicap hebben soms behoefte aan concreet advies en ondersteuning bij opvoedingsvragen. Hiervoor is de Praktisch Pedagogische Gezinsbegeleiding (PPG) ontwikkeld. In eerste instantie werd deze uitgevoerd door de Sociaal Pedagogische Diensten (de voorlopers van MEE), maar tegenwoordig ook veelal door instellingen voor gehandicapten. Ook vanuit instellingen voor kinderen met een andere handicap, zoals doven- en slechthorendeninstellingen, wordt tegenwoordig PPG aangeboden aan ouders die moeite hebben met het omgaan met (bijkomende) opvoedings-, ontwikkelings- of gedragsproblemen bij het kind.
Doel en doelgroep
Zoals al gezegd richt PPG zich op gezinnen waar een (verstandelijk) gehandicapt kind opgroeit. Er is geen duidelijke grens wat betreft leeftijd van het kind. Het doel van de begeleiding is het optimaliseren van de verhoudingen binnen het gezin, wat de ontwikkeling van het kind en de opvoeding door ouders ten goede komt.
Uitgangspunten
De Praktisch Pedagogische Gezinsbegeleiding is gebaseerd op een theorie over het opvoeden van verstandelijk gehandicapte kinderen en de daarbij voorkomende problemen. Opvoedingsproblemen worden gezien als handelings- of interactieproblemen, die voortkomen uit een probleem op één of meer van de volgende gebieden:
- Opvoeding: interacties tussen ouders en kinderen die de ontwikkeling van het kind bevorderen. Hierbij is het belangrijk dat het pedagogisch antwoord van ouders aansluit bij de vraag van het kind.
- Persoosnkenmerken van de gezinsleden: hierbij gaat het om eventuele blokkades bij de ouders, voortkomend uit hun eigen opvoedingsgeschiedenis.
- Context van het gezin: de materiële of sociaal-maatschappelijke omstandigheden waarin het gezin zich bevindt, en de invloed daarvan op de opvoeding.
- Algemene gezinskenmerken: de organisatie en dynamiek van het gezin en de gezinscultuur, die van invloed kunnen zijn op de opvoeding binnen dit gezin.
- Subsysteemkenmerken: kenmerken van de relatie tussen de beide ouders en tussen de broers en zussen binnen het gezin.
De belangrijkste uitgangspunten bij de PPG zijn:
- De ouders worden gerespecteerd in hun verantwoordelijkheid als ouders;
- De hulpverlening is gebaseerd op de gemotiveerde opvoedingsvragen vanuit de ouders;
- Er wordt samen met ouders gekeken naar hoe de opvoeding van het kind het beste (thuis) kan worden vormgegeven.
Werkwijze
De PPG’er bezoekt het gezin gemiddeld éénmaal per week thuis, gedurende een periode van een aantal maanden. Het is hierbij van belang dat de begeleider de ouders bezoekt op een moment dat de opvoedingsproblemen zich voordoen, zodat deze problemen gezamenlijk geanalyseerd kunnen worden en activiteiten kunnen worden gepland om de situatie te veranderen. Hierbij worden de ouders begeleid bij het uitproberen van andere en verschillende oplossingsstrategieën. Er wordt gebruikgemaakt van een werkplan, dat de PPG’er en de ouders samen hebben opgesteld tijdens de intake. Nadat de in dit werkplan gestelde doelen zijn bereikt of als de ouders weer zonder hulp verder kunnen, volgt een nazorgtraject waarbij de PPG’er de ouders ondersteunt bij het instandhouden van de geleerde vaardigheden.